İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Bipolar Bozukluk Nedir Türleri Belirtileri Ve Tedavisi

Bipolar Bozukluk Nedir Türleri Belirtileri Ve Tedavisi

Bipolar Bozukluk Nedir Türleri Belirtileri Ve Tedavisi

Bipolar bozukluk her yıl milyonlarca yetişkini etkiliyor. Adından da anlaşılacağı gibi bu durum iki uçlu duygu durumu arasında gidip gelme şeklinde görülür.

Bu rahatsızlıktan şikayetçi bireyler, belirli günlerde aşırı yoğun şekilde depresyona girdiklerini, diğer günlerde ise anormal derecede heyecanlı ve enerji yüklü olduklarını belirtiyorlar.

Bu durumla nasıl başa çıkacağınızı bilmek istiyorsanız, öncelikle size kesin bir tedavinin olmadığını belirtelim. Fakat umutsuzluğa kapılmayın. Birkaç ipucuna dikkat ederek, bipolar bozukluğu ve semptomlarını yönetebilir ve yaşamınızı ruhsal tatmin elde ederek, verimli ve dolu bir şekilde yürütebilirsiniz.

Bu yazımızda bipolar bozukluk ve onu yönetmek hakkında derlediklerimizi sizinle paylaşmak istiyoruz.

Bipolar Bozukluk Nedir?

Bipolar bozukluk, bir zihinsel sağlık problemidir. Etkilenen bireylerin ruh halinde aşırı değişimler görülür. Aşırı derecede hareketli bir ruh durumu ile keskin bir depresyon düşüşü arasında gidip gelmeler yaşanır. Bu duruma bipolar hastalık ya da manik depresyon da denir.

Bipolar Bozukluk Çeşitleri

Bipolar bozukluk etkilenen kişilerin gösterdiği semptomlara bağlı olarak 3 tipe ayrılır.

Ø  Bipolar 1

En az bir defa görülmüş olması gereken manik bölümün başlangıcı ile tanımlanır. Etkilenen kişi manik olaydan önce veya sonra hipomanik ya da majör depresif olaylar yaşayabilir. Bu tip bipolar bozukluk, kadınları ve erkekleri aynı oranda etkiler.

Ø  Bipolar 2

Tip 2 bipolar bozukluğu olan kişiler, genellikle 2 hafta kadar sürebilen önemli bir depresif dönem yaşarlar. Daha sonra yaklaşık 4 gün süren hipomanik bir döneme geçerler. Bu tür bipolar bozukluk, kadınlar arasında daha yaygındır.

Ø  Siklotimi

Siklotimi üçüncü tip polar bozukluktur. Bu tip polar bozukluktan rahatsız olanlar  hem hipomani hem de depresyon dönemlerine ait belirtileri gösterebilirler. Bununla birlikte bu tipte yaşanan semptomlar, diğer iki tipte olduğundan daha kısa ve daha hafiftir.

Bipolar bozukluk belirti ve semptomları yetişkinlerde ve çocuklarda farklılık gösterir. Semptom ve belirtiler cinsiyetler arasında da farklılık gösterir. Şimdi bu semptomlara değinelim.

Bipolar Bozukluk Semptomları

Bipolar bozukluğu olan kişiler sıklıkla mani, hipomani ya da depresyon belirtileri gösterirler.

Manik dönemde bireyler aşağıdaki gibi davranışlar gösterebilirler.

  • Abartılı harcama
  • Korunmasız sekse düşkünlük
  • İlaç kullanımı

Hipomani yaşayanlar manik olanlara göre daha az ciddi semptomlar sergilerler. Genellikle değişen ruh hali gelgitleri yaşarlar.

Depresyon döneminde bireyler aşağıdaki gibi davranışlar gösterebilirler.

  • Üzüntü
  • Enerji kaybı
  • Umutsuzluk
  • İlgi eksikliği
  • İntihar düşünceleri
  • Çok fazla ya da çok az uyku.

Bipolar bozuklukla ilgili ana semptomlar genellikle cinsiyete ve yaşa göre değişir.

Kadınlar

Kadınlarda bipolar bozukluğun sık görülen belirtileri şunlardır.

  • Hafif mani atakları,
  • Manik dönemlerden daha fazla depresif dönemler yaşamak,
  • Hızlı döngü olarak adlandırılan ve yılda 4 veya daha fazla tekrarlayan depresyon dönemi yaşamak,
  • Obezite, tiroid hastalıkları, migren ve anksiyete bozuklukları gibi diğer tıbbi durumlardan mustarip olmak.
  • Yaşamın daha geç dönemlerinde teşhis konması, 20’li 30’lu yaşlarda başlangıç.

Erkekler

Erkeklerin yaşadıkları semptomlar aşağıdaki açılardan kadınlardan farklılık gösterir.

  • Özellikle mani dönemleri, kadınlardan daha şiddetlidir.
  • Maddenin kötüye kullanımı
  • Manik davranışları dışa vurma
  • Yaşamın erken döneminde teşhis konması

Çocuklar

Çocuklarda mani belirtileri şunlardır:

  • Aptalca hareketler
  • Çok fazla mutlu hissetme
  • Çok hızlı konuşma
  • Odaklanma ve konsantrasyon sorunu
  • Riskli davranışlarda bulunmak
    • Çabuk sinirlenmek
    • Uyku problemi

    Çocuklar ayrıca depresif dönemden de geçebilirler o zaman da aşağıdaki gibi belirtiler gösterebilirler.

    • Çok üzgün olmak
    • Çok fazla ya da çok az uyumak
    • Normal aktivitelere ilgi göstermemek, ilgilenmemek
    • Değersiz ya da suçlu hissetmek
    • Çok fazla ya da çok az yemek
    • Ölüm ya da intihar düşünceleri

    Ergenler

    Ergenler manik dönemde aşağıdaki belirtileri gösterirler.

    • Riskli davranışlar sergilemek
    • Maddenin kötüye kullanımı
    • Cinsellik hakkında çok fazla düşünmek
    • Odaklanma sorunu
    • Cinsel açıdan aşırı aktif olmak
    • Yorgunluk belirtileri göstermeden uykusuzluk
    • Dikkatin kolayca dağılması

    Ergenlerin gösterdiği depresif belirtiler aşağıdaki gibi sıralanabilir:

    • Çok fazla ya da hiç uyumamak
    • Çok fazla ya da az yemek yemek
    • Üzüntü hissi
    • Aileden arkadaşlardan ve etkinliklerde uzak kalma
    • Sürekli ölüm ve intihar düşüncesi

    Bipolar bozukluk yaygın görülmesine rağmen, kesin sebebi bilinmemektedir. Bipolar bozukluğun gelişmesi için birkaç olası neden ve risk faktörü aşağıda verilmektedir.

    Bipolar Bozukluğun Olası Sebepleri Ve Risk Faktörleri

    Farklı bipolar bozukluk tiplerinin başlangıcında görülen ana nedenler şunlardır.

    • Genetik- Ailede bipolar bozukluk öyküsü olması
    • Beyindeki yapısal veya fonksiyonel anormallikler

    Bipolar Bozukluk Geliştirme Riskini Tetikleyen Sebepler

    • Stres
    • Travmatik yaşam deneyimleri
    • Fiziksel hastalıklar
    • Uyuşturucu veya alkol bağımlılığı
    • Cinsiyet- (Bipolar bozukluk erkekleri ve kadınları eşit şekilde etkiler ancak kadınların duygu durum bozukluklarında gel git yaşamaları 3 kat daha fazladır.)

    Bipolar bozuklukla ilgili ruh hali değişiklikleri göz önüne alındığında, bu rahatsızlığı teşhis etmek çok zor olabilir.

    Teşhis Ve Tetkikler

    Doktorun bipolar bozukluk olup olmadığını anlamak için seçebileceği testler ve muayeneler şunlar olabilir.

    Fiziksel Kontroller

    • Diğer nedenleri elemek için kan ve/veya idrar testleri
    • Akıl sağlığının değerlendirilmesi
    • Günlük uyku ve yemek düzeninin kayıt altına alınması

    Bu tanıların kombinasyonu ile doktorunuz bipolar teşhisi koyabilir. Hastalık teşhis edildikten sonra, yaşamı tehdit edici hale gelmemesi için tedaviye başlama konusunda 1 saniye dahi gecikmemelisiniz.

    Bu aşamadan sonra, yaşam tarzınızı sağlığınızı göz önünde tutarak yeniden tasarlamanız çok önemlidir.

    Daima profesyonel sorunları danışabileceğiniz bir tıp doktoru, psikiyatrist ve psikolog ile ekibi ile bağlantıda kalmalısınız.

    Bipolar Bozukluk Tedavisi İçin Uygulanabilecek Yöntemler

    • Ruh durumunu dengeleyici ilaçlar ( Örnek: Lityum)
    • Antipsikotikler ( Örnek: Olanzapin)
    • Fluoxetin-Olanzapin gibi antidepresan- antipsikotikler
    • Kısa süreliğine kullanılabilecek anksiyete ilaçları ( Örnek: Xanax)
    • Uyku ilaçları
    • Psikoterapi ve Elektrokonvulsif terapi gibi ruh sağlığı tedavileri
    • Akupunktur gibi alternatif tedaviler.

    Dikkat: Burada yazılanlar genel bilgilerdir. Doktorunuza danışmadan herhangi ir ilaç almayınız ve uygulama yapmayınız.

    Bipolar Bozukluğu Yönetmek İçin ipuçları

    • Uyku ve yemek düzeninizi aksatmayın.
    • Ruh halinizi tanımlamayı öğrenin ve davranışlarınızı buna göre yönetin.
    • Ailenizden ve arkadaşlarınızdan takip ettiğiniz tedavi planını desteklemelerini isteyin.
    • Düzenli egzersiz, meditasyon ve yoga yaparak stresinizi yönetin.

    Gerekli tedaviyi almak ve/veya yeniden düzenlemek için daima doktorunuzla temas halinde olun.

    Bipolar bozukluk yaşam tarzını ve düşünce işleyişini etkilediği için, ruh halindeki ani değişiklikler birden kontrolün kaybedilmiş gibi hissedilmesine yol açabilir.

    Kendi kendine farkındalık geliştirerek, hastalıktan hayata geçiş belirtilerine dikkat etmek ve onu yönetebilmek için zaman ve çaba harcamak gerekir. Bunun yapılabilmesi ile birlikte kişi kendini daha çok kontrol edebilir ve hayatını olabildiğince verimli hale getirebilir.

     

     

Yorum Yap

Yorum Yap