İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Psikoloji
  3. Psikolojik Savaş

Psikolojik Savaş

Psikolojik Savaş3
2

MANİPÜLASYON VE ALGILAR DÜNYASI

Psikolojik savaş bir ülkenin, çok uluslu bir ticari kuruluşun yahut düşünce kuruluşunun hayata geçirdiği; düşman, dost ve tarafsız nitelikteki muhatapları hedefleyen; milli ya da kurumsal amaçlara ve menfaatlere hizmet eden; hedeflerin duygu, düşünce ve davranışlarında manipülasyon yaratmayı amaçlayan planlı ve kontrollü eylemler / operasyonlar dizisidir.

Psikolojik savaşın operasyon sahaları siyasal, ekonomik, askeri, ideolojik ve kültürel olabilir. Çoğunlukla belirlenen amaca hizmet eden bir eylem planı dahilinde, birden çok sahada eşgüdümlü yürütülen operasyonlar bütünü ile icra edilir.

Psikolojik savaş yalnız milletlerin karşı karşıya geldiği açık çatışma hallerinde değil, dostluk ve barış ortamlarında da icra edilir. Psikolojik savaş, sıcak ve soğuk savaş süreçlerinde, bu savaşların öncesinde ve sonrasında uygulanabilir. Esnek ve çok sayıda enstrüman içeren yapısı nedeniyle, hem savaş hem de barış ortamında hedeflere ulaşılması, arzulanan duygu ve düşünce biçimlerinin kitlelere benimsetilmesi, rakiplere üstünlük kurulması ve bu üstünlüğün sürdürülmesi, çeşitli sorunların çözülmesi gibi amaçlarla kullanılır. Yapılan operasyonlarla elde edilmek istenen sonuç; hedeflenen kişi ve kitlelerin duygu ve düşünce mekanizmalarını yönlendirip yönetmek, bilgi akışının ve doğruluk kanaatinin arzulanan biçimlere uyumlanmasını sağlamak, kişileri ve kitleleri istenen telkin ve tepkilere sevk etmektir.

PSİKOLOJİK SAVAŞ VE PROPAGANDA

Propaganda tarih boyunca yaygın şekilde kullanılmış etkili bir iletişim tekniğidir. Başta istenilen görüşlerin yayılması ve satışların artırılması olmak üzere pek çok maksat ile kullanılmıştır. Bilgiyi tarafsız ve yalın hali yerine, istenen etkiyi yaratacak şekilde kurgulanmış sürümü ile sunar. Genellikle siyasal alanda kullanılır. Amaç toplumu etkilemek, toplumun nesne seçilen kurum, kuruluş, kişi ya da düşünce hakkında arzulanan duygu durumu ve düşünüş biçimine sevk etmektir.  

Psikolojik savaş propaganda ile birlikte ilişkili diğer kavramları ve eylemleri bir bütün olarak kullanarak hedeflere ulaşma çabasıdır. Hedeflenen kişi ve kitlelere karşı askeri, ekonomik, siyasal, sosyo – kültürel ve psikolojik telkinler verilir ve algı yönetimi yapılır.

Bireylerin gerçeklerden çok algılarına güvenmesi, bilgi ve kanaat kaynaklarının doğruluk oranları ve maksatları hakkında sorgulayıcı tavır göstermemeleri, gündelik yaşamın gereklerinin bireye bu sorgulamamayı yapmak için yeterli zamanı bırakmaması; psikolojik savaş ve propaganda gibi algı yönetme çabalarını oldukça kolaylaştırmaktadır.  

Günümüzde algının yönetilmesi iknanın temel gerekliliği haline gelmiş; ticari, ideolojik ve sosyo – kültürel yapılanmalar ile projeler, algıların yönetimi için ölçülebilen ve ölçülemeyen kaynaklarını sarf etmeyi göze almıştır.

PSİKOLOJİK SAVAŞIN KÖKENLERİ

Psikolojik savaşın tarihi kökleri, ilişkili olduğu diğer uygulamaların tarihçelerinde aranabilir. Uygulamalara dair ilk örnek olarak MÖ. 500 senesinde Sun Tzu tarafından kaleme alınan Savaş Sanatı isimli eser gösterilebilir.

Dönemin askeri ve siyasal yapısı incelendiğinde, Sun Tzu’ nun eserinde bahsettiği bilgi ve yöntemlerin yaygınlıkla icra edildiğini; Çin hanedanlarının rakibi olan Hun, Göktürk ve Moğol devletlerini bertaraf etmek için psikolojik savaş unsurlarını kullandığını görmek mümkündür. Hakeza, Moğol yöneticileri ve komutanlarının başarılarının sebepleri arasında, yine psikolojik savaş unsurları sayılabilir.

Modern manası ile psikolojik savaştan bahsedilince, kırılma noktası olarak 20. Yüzyıl işaret edilebilir. Çıkış ve sistem kaynağı olarak Amerika Birleşik Devletleri, ilk adım olarak 1917 senesinden bahsetmek uygun olacaktır. ABD Başkanı Woodrow Wilson’ ın 1917 yılında kurduğu Halkı Aydınlatma Komitesi’ ni kurmuş, Komite’ nin çalışmaları ile kamu diplomasisinin modern öncü örneklerinden biri teşkil edilirken, ilişkili diğer uygulamalar da icra edilmiştir. Komite çalışanlarından George Creel’ in ‘ kağıttan mermiler ‘ tabirini icat edip kullanması, bahsedilen uygulamaların kapsamı ve verimi konularında fikir verecektir.

İlerleyen senelerde psikolojik savaş ve ilişkili uygulamaların hem sulh hem savaş hallerinde kullanılması gerektiği kanaati oluşmuş, Başkan Henry Truman’ ın görev dönemine denk gelen 1950 yılında Psikolojik Strateji Kurulu ve Kuzey Carolina – Fort Bragg Psikolojik Savaş Merkezi açılmıştır.

Psikolojik savaş daima şiddet ve zorlama yolu ile uygulanmaz. Korku, şiddet ve yıkım yöntemlerinin kullanılması psikolojik savaş denilince akla gelmekle birlikte, bir devletin bir başka devlete yaklaşımındaki dostluk da bir psikolojik savaş yöntemi olabilir. Meşhur ABD. başkanlarından biri olan Abraham Lincoln’ ün “  Düşmanımı dost yaparak onu yok ederim. “ söylemi, esasen dostluk yöntemi ile psikolojik savaş uygulamasını kastetmektedir.

Bilginin en büyük güç olduğu ve akışın çok kaynaktan sürekli sağlandığı günümüzde psikolojik savaş unsuru haline gelmiş bilgi ve yönlendirme ile karşılaşmak kaçınılmaz bir durumdur. Yönlendirmelere kapılmamak için sağlıklı bilgiye ulaşabilme yeteneği ve bu bilgiyi tez ve antitezler ile değerlendirip yorumlamak için bir mantık kurma kabiliyeti zaruri hale gelmiştir.