İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Sakız Çiğnemek Faydalı Mı Zararlı Mı

Sakız Çiğnemek Faydalı Mı Zararlı Mı

Sakız Çiğnemek Faydalı Mı Zararlı Mı

Sakız çiğnemenin faydaları hakkında internette çok sayıda içerik bulmak mümkündür. Ancak genellikle faydalarından söz edilen sakızın zararları da olabilir mi?

Sakız çiğneme eylemi binlerce yıldır insanoğlunun sakızın çeşitli formlarını kullanarak gerçekleştirdiği bir eylemdir. Orijinal sakızlar genellikle çam ya da Manilkara Chicle gibi ağaçların özünden üretilmektedir. Ancak günümüzde üretilen sakızlar maalesef yapay kauçuktan yapılmaktadır.

Sakızın orijinal ve yapay haline bakıldığında, sakız çiğnemenin faydaları olduğu kadar zararlarının da olabileceği ortadadır. Yazının devamında bu iki hususa hep birlikte daha yakından bakacağız.

Sakız Nedir?

Sakız, çiğnemek amacıyla tasarlanmış, kauçuksu ve yumuşak cisim olarak tanımlanabilir. Sakız nasıl yapılır? Sorusun yanıtı ise markalara göre değişebilir. Ancak genellikle tüm sakızların içerisinde bulunan maddeler aşağıdaki gibidir:

Sakız: Sakıza çiğneme özelliği veren, sindirilemeyen kauçuksu maddedir.

Tatlandırıcı: Sakıza tatlı, şekerli hissi vermek için eklenir. Doğal veya sentetik olabilir.

Reçine: Sakızı güçlendirmek ve bir arada tutmak için eklenmektedir.

Yumuşatıcı: Sakızı nemlenmeye ve sertleşmeye karşı korumak amacıyla kullanılmaktadır.

Dolgu Maddesi: Kalsiyum karbonat ve talk gibi doldurucular sakıza kıvam vermek için kullanılırlar.

Koruyucular: Bu madde, sakızın raf ömrünü uzatmak maksadıyla eklenmektedir. Bunun için sakızlarda genellikle butile hidroksitolüen (BHT) adı verilen organik bir bileşik kullanılmaktadır.

Sakız üreticilerin büyük bölümü kendi tariflerini gizli tutarlar ve genellikle bileşenleri yukarıdaki listedeki şekilde verirler.

Sakız üretiminde kullanılan tüm bileşenler “gıda sınıfı” bileşenler olmalı ve insanların tüketimi için uygun olmalıdır.

Peki, sakız çiğnemenin faydaları nelerdir? Bu faydalardan maddeler halinde söz edersek daha anlaşılır olacaktır. İşte sakız çiğnemenin faydaları:

Hafızayı Geliştirir Ve Odaklanmayı Sağlar

Sakız çiğnemenin zihinsel olarak etkileriyle ilgili birçok klinik çalışma vardır. Bilişsel fonksiyonlar, konsantrasyon, hafıza ve tepki süresi üzerine yapılmış olan çok sayıda çalışmada sakız çiğnemenin bunlar üzerinde geliştirici etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Bilim insanları sakız çiğnemenin bu etkilerini, beyne olan kanı akışını ortalama %20-25 artırmasına bağlamaktadırlar. Bu sayede beyne daha fazla oksijen giderek hafıza ve bilişsel fonksiyonları harekete geçirmektedir.

Uçuş Sırasındaki Kulak Ağrısını Giderir

Uçakların kalkış ve inişlerindeki hava basıncı değişiminden dolayı kulakta tıkanma veya ağrı meydana gelebilir. Kulakta oluşan bu tür durumları düzeltmenin burnu sıkmak, esnemek ya da küçük bir şişenin içine nefes vermek gibi çok sayıda yolu vardır. Ancak basınç değişiminden kaynaklanan bu tür durumların en pratik ve basit yolu sakız çiğnemektir. Sakız çiğnemek daha fazla tükürük salgılanmasına neden olur. Böylece daha fazla yutkunma ihtiyacı doğar. Bu da kulaklardaki basıncı dengeler.

Stresle Savaşır

Sakızın faydaları arasındaki en önemli maddelerden biri de sakızın sinirsel enerjiyi boşaltmaya yardım etmesi ve rahatlatmasıdır. İnsanlar stresli ve gergin hissettikleri bazı belirtiler gösterirler. Bunlardan birkaçı ayak sallamak ve tırnak yemektir. Sinirli ve gergin durumlarda sakız çiğnemek bu belirtilerin de önüne geçmektedir. Sakız stresi azaltır mı? Sorusunu soran bilim insanlarının bununla ilgili yaptıkları çalışmalarda sakız çiğnemenin stres hormonu olan kortizol seviyesinin düşmesine yardımcı olduğunu gözlemlemişlerdir.

Sigarayı Bırakmak İçin İyi Bir Yardımcıdır

İster bir yıl, ister 20 yıl sigara içilmiş olsun, sakız sigaranın bırakıldığı dönemde çok önemli bir yardımcıdır. Sigarayı bırakanlar sıkça nikotin çekilmesi yaşarlar ve ağızlarında sigara tadını andıran bir tat oluşur. Bu noktada ağızda oluşan bu sigara tadı, keskin nane aromalı sakızlarla kolayca bastırılabilmektedir. Bu nedenle sigara bırakılan dönemde hatta sonrasında sakız oldukça önemli bir yardımcıdır.

Ağız Kokusunu Azaltır

Ağız kokusunun mide sorunları, tükürük bezi hastalıkları, sigara ve beslenme alışkanlıkları gibi çeşitli nedenleri olabilir. Bu noktada sakız çiğnemek dışında maydanoz çiğnemek ve karanfil emmek gibi başka yöntemler de mevcuttur. Ancak ağız kokusunu bertaraf etmek için en sık kullanılan yöntem sakız çiğnemektir. Özellikle ağız kokusuna neden olan ağız içindeki çoğalmış bakterileri, tarçın aromalı sakızların daha fazla azalttığı bazı çalışmalarda anlaşılmıştır. Eğer ağız kokusundan mustaripseniz, tarçın aromalı sakızları denemenizde fayda var.

Mide Bulantısını Azaltır

Mide bulantılarının farklı nedenleri vardır. Hamilelerde sabah bulantıları olurken, bazı insanlarda da harekete bağlı olan mide bulantıları sıkça görülür. Mide bulantılarının önüne sakız çiğneyerek geçebileceğinizi biliyor muydunuz peki? Özellikle zencefil aromalı sakızlar ve tükürük üretimi, midenin bozulan düzenini tekrar rayına oturtur ve rahatlamasına yardımcı olur. Ancak hamileler sabah bulantıları için şekersiz sakız çiğnemek daha faydalıdır.

Uyanık Kalmaya Yardımcı Olur

Gece vardiyasında çalışanlar ya da uzun yol şoförleri için en önemli şey uyuya kalmamaktır. Bu tür meslek gruplarında çalışanlar için, her ne kadar alışmış olsalar da, uyanık kalmak bazen zor olabilir. Bunu yenmek için çay, kahve, kola gibi kafeinli şeyler tüketilir. Ancak akılda bulunması gereken başka bir pratik çözüm de sakız çiğnemektir. Hafızayla ilgili çalışmalar sırasında sakız çiğnemenin hazır bulunma ya da uyanık olma dürtüleri canlı tutmaya fayda sağladığı fark edilmiştir. Çenedeki çiğneme hareketinin beyne kan akışını arttırmasına ek olarak, beynin ilgili bölümlerini uyardığı da anlaşılmıştır. Özellikle keskin nane aromalı sakızların buna yardımcı olduğu düşünülmektedir.

Peki, bu kadar faydasının yanında sakız çiğnemenin zararları var mıdır? Şimdi biraz da sakızın zararları üzerine konuşalım.

Sakız Çiğnemenin Zararları

Eğer, sakız çiğnemek güvenli midir? Diye bir soru sorarsak cevap için, genel olarak güvenli olduğu düşünülmektedir diyebiliriz.

Ancak bazı sakızların az miktarlarda da olsa tartışmalı bileşenler içerdiğini de söylemek gerekir. Tabi bu miktarların sağlığa zarar verecek miktarlardan çok uzak olduğunu da ekleyelim.

Bu tartışmalı bileşenler arasında titanyum dioksit, BHT ve Aspartam gibi maddeler bulunmaktadır. Özellikle aspartamla ilgili tartışmalar birçok ülkede oldukça fazladır. Baş ağrısından obeziteye hatta kansere kadar bir dizi sağlık sorununa yol açtığı iddia edilmektedir. Ancak bunlarla ilgili günümüzde tam bir kanıt yoktur. Ayrıca aspartam ile metabolik sendrom veya baş ağrıları arasındaki bağlantı da oldukça zayıftır.

Sakız çiğnemenin zararlarına maddeler halinde bakacak olursak:

Şekerli ya da tatlandırıcılı sakız çiğnemek diş sağlığına zarar verebilmektedir. Çünkü ağız içindeki zararlı bakterileri şekeri parçaladıklarında, bu durum dişler plak ve çürümeye neden olur.

Bu alanda yapılan bazı araştırmalar, sakız çiğnemenin yemek yeme motivasyonunu azalttığını ve abur-cubur olarak tabir edilen atıştırmalık ürünlerin tüketimini arttırdığını göstermektedir. Bunun nedeni ise sakızın tadından kaynaklanmaktadır. Sakız çiğnedikten sonra meyve ya da sebze gibi sağlıklı gıdaların tadı acı kaldığı için sağlıklı yemek yeme motivasyonu azalmaktadır.

Aşırı sakız çiğnemek çene kasları üzerinde olumsuz etki yaratabilir. Özellikle ağrılı bir kronik hastalık olan Temporomandibular eklem bozukluğuna bile neden olabilir.

Sakız çiğnemenin zararlarından bir diğeriyse sindirim sorunlarıdır. Sakız çiğnenirken aşırı miktarda hava yutulur bu da karın ağrısı ya da irritabl bağırsak sendromuna neden olabilir. Buna ek olarak, sakız çiğnerken vücuda yemek yerken gönderilen sinyaller gönderilir. Bu sinyaller ise bağırsaklarda yemek yendiğinde salgılanan enzim ve asitlerin salgılanmasına neden olur. Böylece bağırsaklarımız yiyecek olmadan hazım işlemini gerçekleştirmeye çalışırlar. Sonuçta ise şu olur: Gerçekten yemek yendiğinde mide asidinin normalden fazla üretilmesine ve şişkinliğe neden olarak, yeterli sindirim salgıları üretme yetimizi tehlike altına sokabilir.

Bazı sakızların yumuşak kalmasını sağlamak için koyunyününden elde edilen lanolin adlı bir madde kullanılır. Bu maddenin sağlığa zararıyla ilgili her ne kadar bir kanıt olmasa da, bunu bilerek çiğnemek çokta hoş olmasa gerek.

 

[Toplam:1    Ortalama:5/5]
Yorum Yap

Yorum Yap